Theo’s port college

Theo kreeg 350 liter port over zich heen gestort en staat daarom nu uit te leggen hoe port is ontstaan. Theo is onze docent tijdens het college ‘De wereld van port’ aan de Volksuniversiteit van Amsterdam. Van keldermeester in opleiding – waar hij uren opgesloten werd om het proefvak te leren – tot onmiskenbare liefhebber en kenner op het gebied van dit goedje. Zelfs Johannes van Dam kon hem niet verrassen met een zeer zeldzame choco-port – die had Theo natuurlijk allang geproefd. Toen hij in zijn jonge jaren aan het werk was in de havens, barstte er een reusachtig wijnvat open boven zijn hoofd. De honderden liters port dropen over hem heen en sindsdien is hij er onlosmakelijk mee verbonden.

college2De flessen die we straks mogen proeven staan al klaar, maar ze gaan niet open voordat Theo verteld heeft over de geschiedenis van port. Het waren de Engelsen die aan het begin hebben gestaan van de ontdekking van port. Aanvankelijk waren zij op zoek naar goede, onontdekte rode wijn en vonden dit in de Douro streek. Het probleem was alleen: de wijn was verzuurd tegen de tijd dat het in Engeland aankwam. De reis die het moest afleggen door de kronkels van de  Douro-rivier om vervolgens van Portugal naar Engeland verscheept te worden, was te lang. Er moest iets mee gebeuren. De Portugese versie van het verhaal zegt dat het monniken waren die ontdekten dat je brandewijn aan het fermentatieproces kon toevoegen, waardoor port ontstond die langer houdbaar was dan rode wijn. De Engelse versie geeft de eer aan de oprichter van Sandeman – een van de eerste porthuizen. (Hoe het echt zit, gaan wij zeker uitzoeken en zal in een nieuwe blog aan bod komen!)

Na dit verhaal smachten we natuurlijk naar een slokje en de eerste fles wordt geopend. Deze eerste les staat in het teken van de aperitieven, oftewel wines that make you hungry. De digestieven, wines that makes you sleepy, komen volgende week. Het college wordt afgetrapt met de Niepoort Dry White, een bekende van PortRebels. We hebben hem al eerder beoordeeld en waren niet de grootste fan. Theo legt uit dat deze port in de jaren ’70 op de markt is gekomen toen sherry hip was. De Dry White doet daar met zijn kleur en mistigheid een beetje aan denken. De oudere generatie in de klas herkent dit inderdaad. Wij bekennen dat we nog nooit eerder sherry hebben gedronken. Port mag dan bekend staan als een oudere dames-drank; sherry maakt dit imago echt waar. Een andere cursist vat de de port samen als ‘zo zo, la la’. Een perfecte omschrijving, dus we gaan snel door naar de volgende.

college1De Offley Rosé Port, Andresen Fine Ruby, Kopke Ruby Reserve en Dacosta LBV 2009 passeren de revue. Tussen het uitschenken door deelt Theo meer port tradities met ons. Zo schijnt de belangrijkste functie in elk porthuis ‘De Neus’ te zijn. De Neus heeft extreem goed ontwikkelde geur- en smaakpapillen en hij of zij bepaalt daarom welke druiven er gebruikt worden. Elke port is een blend van druiven en om de kwaliteit en vaste lijn van een porthuis te waarborgen, moet De Neus bijvoorbeeld bepalen welke druiven er in de Ruby komen zodat deze lijkt op de Ruby van voorgaande jaren. Omdat de porthuizen vaak door families gerund worden – met dezelfde geurgenen – is het weleens voorgekomen dat toen een Neus onverwachts overleed, zijn broer, die advocaat was, verplicht werd om deze functie over te nemen.

We proeven verder en een cursist vraagt zich bij de Kopke Ruby Reserve af wie een sigaret heeft opgestoken. Het verschil in smaak is groot – ik vind zelf deze Kopke de lekkerste van de avond. Terwijl ik hem nog even om over mijn tong laat rollen, onderwijst Theo ons over een ander mysterie in de portwereld: de brandewijn. Deze aquerdente is het grote geheim binnen een porthuis. Een porthuis gebruikt eenzelfde brandewijn voor al zijn porten, maar per porthuis college4verschilt deze drank, want hiermee kan je de kwaliteit en het karakter van de port bepalen. Niepoort gebruikt bijvoorbeeld een 70 jaar oude brandewijn. Samen met de druiven is dit de grote smaakmaker van de port.

Twee uren, vele anekdotes en proefinzichten wijzer besef ik me dat ik al best veel weet, maar dat er ook nog een hele wereld te ontdekken valt. Ik wil ook naar de Douro en de reis maken die onze docent heeft afgelegd! En waar is die choco-port te vinden?! Een week later zal de tweede les plaatsvinden, maar dit eerste college heeft zeker weten hongerig gemaakt.

Advertisements