Port

Port: de feiten. Welke portsoorten zijn er en wat zijn de verschillen? Hoe wordt port überhaupt gemaakt? En klopt het dat port alleen port mag heten als het uit Portugal komt?

Om met de deur in huis te vallen: Ja. Port heet pas port als het gemaakt is van druiven die afkomstig zijn van een specifiek afgebakend wijngebied in de Dourovallei, gelegen in het noorden van Portugal. Authentieke port is dan ook te herkennen aan zijn Vinho do Porto Garantia zegel. Overigens wordt er wel versterkte wijn (want zo heet niet-officiële port) buiten Portugal gemaakt. Naar het schijnt zijn Australië en Zuid-Afrika hier ook bedreven in (iets wat wij PortRebels graag willen ontdekken).

Het proces van port maken gaat als volgt: na het plukken en stampen van de druiven (traditioneel uitgevoerd door mensenvoeten) begint het natuurlijke fermentatie proces van de druivenmost waarbij suikers worden omgezet in alcohol. Bij het maken van port wordt dit proces vroegtijdig gestopt door het toevoegen van brandewijn. Hierdoor is het alcoholpercentage in port (tussen de 19 en 22%) hoger dan in wijn en krijgt het zijn bekende zoete touch. Het Port and Douro Wines Institute (IVDP), het officiële instituut die de kwaliteit van port waarborgt, controleert zeer streng op welke brandewijn wordt toegevoegd, omdat dit essentieel is voor de kwaliteit.

Ditzelfde instituut onderscheidt verschillende portsoorten, afhankelijk van hoe ze zijn gerijpt. Zo heb je de Ruby style port – deze rijpen in de fles – en de Tawny style port – deze rijpen in het vat en worden daarna gebotteld. Daarnaast onderscheiden zij witte port en, sinds 2009, rosé port.

Ruby’s en Tawny’s kun je op hun beurt weer onderverdelen in verschillende soorten. De een is ook zeker van betere kwaliteit dan de ander. Hieronder wordt precies uitgelegd wat elke categorie inhoudt volgens het officiële instituut IVDP.

RUBY – gerijpt op de fles
Een Ruby port is te herkennen aan zijn dieprode kleur en zijn fruitige, jonge karakter. Het grote verschil met een Tawny is dat een Ruby na het fermentatieproces meteen op de fles gaat, terwijl een Tawny verder rijpt in houten vaten. Er zijn verschillende types: Ruby, Reserve, Late Bottled Vintage (LBV) en de Vintage. De LBV en Vintage zijn de betere soorten en worden alleen maar lekkerder hoe langer je ze bewaart.

Ruby en Reserve
Deze toegankelijke port is vol, rijk en heeft een dieprode kleur. Deze zijn het resultaat van een blend aan portwijnen uit verschillende jaren. Kenmerkend is het jonge, krachtige, fruitige, intense en ronde karakter.

Late Bottled Vintage (LBV)
De LBV komt uit één specifiek jaar en is een Ruby port van zeer hoge kwaliteit. Hij wordt eerst 4 tot 6 jaar in houten vaten gerijpt en daarna gebotteld. De meesten zijn gelijk bij aankoop te consumeren, andere mogen nog verder rijpen in de fles – check hiervoor altijd het etiket. Ook deze port is dieprood, zeer vol en rijk van smaak, met zijn eigen, unieke persoonlijkheid omdat het van één enkele oogst komt.

Vintage
Een Vintage port wordt als de allerbeste categorie beschouwd. Het is de enige port die verder móet rijpen in de fles. Net als de LBV wordt deze gemaakt van de druiven van één oogst, waarna hij na 2 tot 3 jaar gebotteld wordt. Vervolgens rijpt hij verder in de fles en kan hij na 10 tot 50 jaar gedronken worden. De Vintage is zo speciaal omdat hij tijdens alle fases van zijn leven een genot is om te drinken. In zijn eerste vijf jaar heeft het zijn oorspronkelijke dieprode Ruby kleur, met aroma’s van rood fruit, wilde bessen en pure chocola. Na meer dan tien jaar in de fles krijgt de Vintage granaatrode tonen en een overvloed aan rijpe fruit aroma’s en smaken. Naarmate de port rijpt, ontstaat er een gouden kleur en een grotere subtiliteit en complexiteit. Een speciale Vintage in zijn soort is de Single Quinta Vintage, deze zijn niet alleen gemaakt van één oogst, maar ook van de druiven van één wijngaard, de zogenoemde Quinta’s.

TAWNY – gerijpt in houten vaten
Een Tawny bestaat uit een blend van verschillende porten die al langer hebben gerijpt in vaten of barrels. Met de jaren komt langzaam de Tawny kleur – van een lichte tot een medium-kleurige Tawny. Het boeket van deze port wordt gekenmerkt door gedroogd fruit en hout; hoe ouder de wijn, hoe sterker deze aroma’s zullen zijn. Net als een Ruby kent Tawny verschillende categorieën. Aanraders zijn de Tawny’s met een indicatie-jaar. Dit kan een 10, 20, 30 of 40 jaar oude Tawny zijn. Alle Tawny’s zijn blends uit verschillende jaren (vandaar indicatie), behalve de Colheita, die wordt gemaakt van de oogst uit één jaar en is vergelijkbaar met een Tawny van dezelfde leeftijd. Wanneer Tawny’s gebotteld worden, zijn ze klaar om gedronken te worden.

Tawny Reserve Port
Een Reserve wordt gerijpt in eikenhout, heeft een goudbruine kleur en is zeer elegant, door zijn combinatie van de frisse fruitigheid van de jeugd en een rijpheid die met de jaren komt.

10 jaar oude Tawny Port
Vergelijkbaar met de Reserve, maar meer ontwikkeld en daarom verzekerd van meer karakter.

20 jaar oude Tawny Port
Met de jaren worden de Tawny’s steeds uitzonderlijker. Met 20 jaar krijgt deze port kleuren die variëren van roodachtig tot goud en zijn zijn smaken vol van fruit. Hij wordt gerijpt in kleine eikenhouten vaten en daarom zijn de aroma’s nog meer ontwikkeld en geconcentreerd. Intens, met tinten van vanille en gedroogd fruit en vleugjes eiken.

30 jaar oude Tawny Port
Door een langere rijping en de geleidelijke blootstelling aan zuurstof worden de oorspronkelijke fruitsmaken van deze port nog intenser en meer geconcentreerd. Het resultaat is een complex karakter van honing en kruiden en volle aroma’s die doen denken aan perzik, hazelnoot en vanille.

40 jaar oude Tawny Port
Dit zijn de oudste portsoorten. Dit zijn zeer complexe en prachtig geconcentreerde Tawny’s met een explosieve smaak.

Colheita Port
De Colheita wordt gemaakt van de oogst uit één enkel jaar en is minstens 7 jaar gerijpt in houten vaten voordat ie gebotteld wordt. Net als de gemengde Tawny’s is kleur en smaak afhankelijk van zijn leeftijd. Hoe langer gerijpt, hoe intenser het boeket aan aroma’s.

Tot slot zijn er ook nog witte port en rosé port te onderscheiden. Witte port kent dezelfde categorisering als Tawny: Reserve of een leeftijd-indicatie van 10, 20, 30 of meer dan 40 jaar oud. De zoetheid varieert van zoet tot droog en is afhankelijk van de productiemethode. Rosé port wordt gemaakt door een vermindering van de rode druiven en blootstelling aan zuurstof. Dit is een jonge portsoort en moet gekoeld of in een cocktail gedronken worden.

Advertisements